back back back back

QVzine Intro

Από την πρώτη μας επαφή με τον ... τούτο κόσμο, όταν το πρώτο άγγιγμα, το πρώτο χέρι που μας ακούμπησε, ή ακριβέστερα μας έσπρωξε, ήταν αυτό του γιατρού και του πρώτου Λόγου που μιλάει για μας χωρίς εμάς (το διαχρονικό... «είναι κορίτσι!!»), μέχρι σήμερα, έχουμε αφεθεί πολλές φορές στα χέρια και τις γνώσεις ενός «ειδικού» διαμεσολαβητή, για να μας περιγράψει, να εξηγήσει, να γνωματεύσει και τελικά να πάρει από πάνω μας, από μέσα μας, από κάτω μας, οτιδήποτε μας εμποδίζει να είμαστε «καλά».

Ο Λόγος αυτός μας ακολουθεί. Μεγαλώσαμε, ακούγοντάς τον να ορίζει τι είναι καλό και τι κακό για την υγεία μας. Γινόμαστε άγρυπνοι φύλακες μιας υγείας, του σώματός μας, γιατί το να είσαι υγιής ορίζεται ως η φυσιολογική κατάσταση. Έτσι μπορώ και πρέπει να δρω ως κοινωνικό άτομο, να απολαμβάνω τα αγαθά που μου προσφέρει η ζωή και η αγία κοινωνία. Η ζωή διαφημίζεται ως υγιής. Από το καθαριστικό τουαλέτας μέχρι το καταναλωτικό δάνειο από την τράπεζα της γειτονιάς μου, απολαμβάνουν μαζί με μένα, νέοι, υγιείς, σφριγηλοί άνθρωποι που ποζάρουν χαμογελαστοί ανάμεσα στη σειρά που παρακολουθώ, στις ειδήσεις που μαθαίνω την αλήθεια, στο ματς που παίζει η ομάδα μου. Γιατρέ μου, τι γίνεται άμα δεν τους μοιάζω;

Εκτός βέβαια από το να προσπαθώ να τους μοιάσω, πρέπει επίσης να κρύβω ό,τι με πληγώνει, να νοσώ σωπαίνοντας, γιατί προβλέπεται αποβολή, και ποιος αντικρίζει τον κηδεμόνα μου, την γειτόνισσα, το αφεντικό μου;

Φτάνει όμως με τη φαντασία της επιστημονικής πραγματικότητας!

Όταν η συμπεριφορά και η αντίδραση του οργανισμού και του σώματος φιλτράρεται από την εξουσία της ιατρικής γνώσης, ποιες είναι οι αντιστάσεις μας απέναντι σ' αυτόν τον φαινομενικά καθολικό «ορθό» Λόγο; Κατά πόσο η γνώση και η πληροφόρηση είναι ικανές να ψεκάσουν το φόβο για το άγνωστο και το επίπονο που μπορεί να συνεπάγεται η εμπειρία της αρρώστιας;

Όταν η γνώση αναμιγνύεται με ηθικοκοινωνικά συστατικά που έχουν ως βάση τις νόρμες τρόπου ζωής και συμπεριφοράς, και σερβίρεται με ένα Λόγο επιστημονικής εγκυρότητας, τότε το ήδη αλειμμένο με εξουσιαστικές σάλτσες σώμα, σερβίρεται στο μυστήριο του ιατρικού δείπνου.

Κατά πόσο μια τέτοια μεταφορά είναι αθώα, θα αναρωτιόταν και η Σούζαν Σόνταγκ. Στο βιβλίο της «Η νόσος ως μεταφορά», κάνει μια κριτική για το Λόγο περί ασθένειας, και συγκεκριμένα για τις μεταφορές που χρησιμοποιούμε για να μιλήσουμε για την ασθένεια. Λόγος που γίνεται εμπειρία και δημιουργεί υποκείμενα-ασθενείς.

Εντοπίζοντας τα αποτυπώματα των λόγων αυτών στα οικεία μας σώματα, αναρωτιόμαστε...

μήπως είμαστε κατά φαντασίαν υγιείς;