Συγκέντρωση Διαμαρτυρίας για την φωτιά της Πάρνηθας

9 Ιουλίου, Πλατεία Συντάγματος 19:00

//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

ΟΧΙ ΣΤΗΝ ΑΝΑΔΑΣΩΣΗ

«Η οικολογία δεν είναι «η αγάπη της φύσης». Είναι η αναγκαιότητα του αυτό-περιορισμού (δηλαδή, η αληθινή ελευθερία) του ανθρωπίνου είδους σε σχέση με τον πλανήτη πάνω στον οποίο από τύχη υπάρχει και τον οποίο έχει βαλθεί να καταστρέψει. Από την άλλη πλευρά, σίγουρα κάποιος μπορεί να βρει σε διάφορες φιλοσοφίες αυτή την υπεροψία, αυτή την ύβρη, όπως έλεγαν οι αρχαίοι Έλληνες, την υπερβολική οίηση ή την προπετή υπερβολή, οι οποίες ενθρονίζουν τον άνθρωπο στη θέση του «άρχοντα και κυρίου της φύσης» - ένας ισχυρισμός που είναι στην πραγματικότητα εντελώς γελοίος. Δεν είμαστε καν άρχοντες αυτού που εμείς θα κάνουμε, ξεχωριστά, αύριο ή σε μερικές βδομάδες» (Καστοριάδης Κ., 1993)

Μετά τη φωτιά στην Πάρνηθα πάσης φύσεως ειδικοί και μη, κινητοποιήθηκαν για να προστατέψουν, αποκαταστήσουν, αναδασώσουν το φυσικό της περιβάλλον. Ας δούμε όμως κάποια γεγονότα. Η αναδάσωση σε περιοχές που είχαν πεύκα και κάηκαν δεν είναι μόνο περιττή αλλά και επικίνδυνη. Τα πευκοδάση όπως και τα μακί (πουρνάρια, κουμαριές κλπ.) έχουν τη δυνατότητα αναγέννησης αμέσως μετά τη φωτιά. Με το που θα πέσουν οι πρώτες βροχές το φθινόπωρο, θα βγουν τα αρτίβλαστα από τα σπέρματα που διέσπειραν τα πεύκα μετά το πέρασμα της φωτιάς. Σε περίπτωση αναδάσωσης (που κανονικά θα έπρεπε να τη λέμε δεντροφύτευση) απλώς όλοι αυτοί που θα μπουν στα καμένα θα τσαλαπατήσουν τα πάντα στο πέρασμά τους και θα μετατρέψουν ένα φυσικό οικοσύστημα, στην καλύτερη περίπτωση, σε φυτεία. Χρειάστηκαν χρόνια για να καταφέρουν οι οικολόγοι να πείσουν τους δασολόγους να μη χρησιμοποιούν στις δεντροφυτεύσεις των καμένων περιοχών ό,τι τους φαινόταν ότι «ταίριαζε» με το οικοσύστημα και ακόμη προσπαθούν να τους πείσουν να μη φυτεύουν τα καμένα δάση της Μεσογείου. Γι' αυτό και βλέπουμε διάφορα είδη που δεν έχουν καμία σχέση με την ιθαγενή χλωρίδα να έχουν χρησιμοποιηθεί σε αναδασώσεις, όπως οι ευκάλυπτοι, οι ακακίες και άλλα απίστευτα, τα οποία μετά από λίγα χρόνια είτε ξεράθηκαν είτε αποτέλεσαν προσάναμμα για τις πυρκαγιές που ακολούθησαν. Πυρκαγιές είχαμε, έχουμε και θα έχουμε. Το πρόβλημα είναι πώς αντιμετωπίζουμε το θέμα, με ποια φιλοσοφία, ποιες προτεραιότητες, με τι στόχους και με ποιες γνώσεις.
Αντίθετα τα ελατοδάση δεν έχουν αναπτύξει προσαρμογές απέναντι στη δράση της φωτιάς, γιατί κάτω από κανονικές συνθήκες στα συστήματα αυτά δεν εκδηλώνονται πυρκαγιές. Γι' αυτό και η φυσική τους αναγέννηση είναι πολύ δύσκολη υπόθεση και όπου και με όποιον τρόπο παρενέβη ο άνθρωπος τα αποτελέσματα ήταν καταστροφικά (βλ. Βόρειος Αμερική, όπου η βιομηχανία του ξύλου υποχρέωνε τις δασικές υπηρεσίες να φυτεύουν στη θέση των ελάτων άλλα δέντρα με ταχύτατη ανάπτυξη, για να έχουν γρήγορα παραγωγική ξυλεία). Τα ελατοδάση της Ν. Ελλάδας με το ενδημικό είδος ελάτης Abies cephalonica είναι σχεδόν άγνωστα στους επιστήμονες, πόσο μάλλον η μεταπυρική τους αναγέννηση. Χρειάζεται χρόνος, πολύς χρόνος για να αναγεννηθεί το ελατοδάσος της Πάρνηθας, αν υπάρχει ποτέ ελπίδα να γίνει αυτό. Γιατί όποιος είχε κάνει μια βόλτα πριν τη φωτιά στον πυρήνα του δρυμού θα είχε δει ότι τα έλατα ειδικά στις πλαγιές προς την πόλη ήταν σε κακό χάλι. Η Αθήνα και ο τρόπος που αναπτύσσεται είχε και έχει σαν αποτέλεσμα τη μεταφορά αέριων ρύπων στο ελατοδάσος της Πάρνηθας, που με τη σειρά του οδήγησε σε υποβάθμιση του οικοσυστήματος. Και μην ξεχνάμε ότι η κλιματική αλλαγή είναι κάτι που πλέον είναι κοινός τόπος και επηρεάζει σίγουρα τη λειτουργία και τη δομή όλου του πλανήτη. Κανείς δεν μπορεί να προβλέψει τι θα γίνει σε 10, 20 ή 50 χρόνια. Ας αφήσουμε λοιπόν ήσυχη την Πάρνηθα να κάνει αυτό που ξέρει εδώ και χιλιετηρίδες, πολύ πριν ο άνθρωπος αποφασίσει να φτιάξει τον Εθνικό Δρυμό (ο συγκεκριμένος είναι μόνο κατ' όνομα δρυμός μιας και έχει στον πυρήνα του το Μον Παρνές και άλλες δραστηριότητες, γεγονός που αποτελεί παγκόσμια πρωτοτυπία).

Αμέσως μετά τη φωτιά στην Πάρνηθα ξεκίνησε το πανηγύρι των διαφόρων πάνω στο καμένο κουφάρι της. Πρώτοι και καλύτεροι τα ΜΜΕ που θεώρησαν ότι, αφού το θέμα είναι «πιασάρικο», θα χτυπήσουν τηλεθεάσεις. Ακολούθησαν οι επιστήμονες με τις οικολογικές οργανώσεις. Αντί να βγουν και να ζητήσουν χρόνο για να δουν τι συνέβη, να μαζέψουν πληροφορίες, να το ψάξουν τέλος πάντων, διεκδίκησαν τη θέση τους στο κοινωνικό γίγνεσθαι ώστε, όταν έρθουν τα φράγκα από την ΕΕ, να πάρουν κι αυτοί ένα κομματάκι από την πίτα. Μέσα σ' αυτό τον κουρνιαχτό των ειδήσεων και των αντιδράσεων του κόσμου, οι εθνοπατέρες δακρυσμένοι κράτησαν ενός λεπτού σιγή στη Βουλή. Και τώρα οι πολιτικοί - πέρα από τους πολίτες - σχεδιάζουν την επόμενη μέρα. Και η επόμενη μέρα είναι η εξής: Το Κράτος με τους θεσμούς του, και τις δομές του θα κόψει λεφτά. Ήδη ζήτησαν από τις Τράπεζες να χορηγήσουν το έργο της αναδάσωσης. Σύντομα λοιπόν, δίπλα από την ταμπέλα των οικοδομικών συνεταιρισμών και του Μον Παρνές θα μπει και η ταμπέλα κάποιων τραπεζών. Στη συνέχεια οι εργολάβοι θα μπουν στα καμένα, θα τσαλαπατήσουν τα νεαρά φυτά και θα βάλουν στη θέση τους άλλα, τα οποία θα πρέπει να ποτίζουν για τρία χρόνια τουλάχιστον. Και μετά, όπως έχει γίνει κατ' επανάληψιν στο παρελθόν, θα ξανακαεί το βουνό, θα κοπεί σε οικόπεδα εκεί που αμφισβητείται το ιδιοκτησιακό καθεστώς, τα κατσίκια και τα ελάφια θα αποτελειώσουν το έργο της φωτιάς και εμείς θα μείνουμε με τη χαρά της διαδήλωσης και θα γυρίσουμε σπίτι μας με το κλιματιστικό, να βλέπουμε από την τηλεόραση ντοκιμαντέρ, που θα μας θυμίζουν την άγρια φύση που χάθηκε για πάντα. Αντί λοιπόν να περιφρουρηθούν οι καμένες περιοχές από τους καταπατητές, τα κατσίκια, την Εκκλησία, τα ελάφια (πρέπει να απομακρυνθούν από την Πάρνηθα γιατί θα προκαλέσουν ανεπανόρθωτη βλάβη στο οικοσύστημα), εμείς φτιάχνουμε πρότζεκτ διαχείρισης εκεί που δε χρειάζεται. Όποιος λοιπόν θέλει να κάνει κάτι για το φυσικό περιβάλλον ας κοιτάξει πρώτα που ζει, ποιες είναι οι συνθήκες στην πόλη του και ας αφήσει τα οικοσυστήματα να κάνουν αυτό που μπορούν. Ας φυτέψει καλύτερα ένα δέντρο στην Πατησίων ή όπου αλλού μέσα στην πόλη και ας μη σπεύσει με την τσάπα του στο βουνό. Κάτι τέτοιο δεν είναι απλώς περιττό αλλά καταστροφικό.

Πέρα όμως από τους συναισθηματισμούς, υπάρχει και μια διάσταση που κανείς δεν σχολιάζει. Ζούμε την κάθε μέρα μας με τέτοιο τρόπο, που είναι ολοφάνερο ότι δεν δίνουμε δεκάρα για το περιβάλλον. Ο σύγχρονος άνθρωπος οργανώνεται ως υποκείμενο θεωρώντας ότι είναι κύριος της φύσης. Η αντίληψη αυτή εκφράζεται στην καθημερινότητά μας ως τρόπος ζωής που οδηγεί σε αδιέξοδα, τα οποία πιστεύουμε ότι μπορούμε να τα υπερβούμε με την τεχνολογία και την επιστήμη. Το διακύβευμα είναι μεγάλο και εμείς ως δρώντα υποκείμενα χρειάζεται να αναθεωρήσουμε τον τρόπο με τον οποίο ζούμε την κάθε μέρα μας, τη διαπραγμάτευση με τον εαυτό μας, τη θέση μας στο φυσικό κόσμο και τον τρόπο που θεσμίζεται η κοινωνία μας. Δεν είμαστε άρχοντες και κύριοι της φύσης. Ούτε μας ανήκει, ούτε υπάρχει για να μας εξυπηρετεί. Όχι λοιπόν στην αναδάσωση. Περιφρούρηση των καμένων περιοχών. Και πάνω απ' όλα να μάθουμε να αυτοπεριοριζόμαστε σε σχέση με τη Φύση.

Κι αν ρωτάτε που τα ξέρουμε αυτά, τα ξέρουμε γιατί μας νοιάζει.



qvzine